Fonda Sahla

Mantelzorg

Mantelzorg is wanneer familieleden en naasten zorgtaken op zich nemen voor iemand die hulp nodig heeft, zoals ouders die voor hun kinderen zorgen of kinderen die voor hun ouders zorgen. Dit kan variëren van hulp bij dagelijkse activiteiten tot intensievere zorg, zoals bij ouderen of mensen met een beperking. In Nederland zijn er veel mensen die mantelzorg verlenen. In 2019 waren dat er 5,5 miljoen, en zij besteedden gemiddeld 7,4 uur per week aan mantelzorg gedurende ruim 5 jaar. 

Probleem:

Mantelzorgers worden steeds vaker overbelast, vooral sinds de coronacrisis. Uit onderzoek blijkt dat één op de zeven mantelzorgers zich (zwaar) overbelast voelt, terwijl dit in 2011 slechts één op de tien was. Door de vergrijzing en tekorten in de zorg zal deze druk naar verwachting alleen maar toenemen. Het probleem is echter niet gelijk verdeeld. Mensen met een migratieachtergrond beginnen vaak op jongere leeftijd met mantelzorg en doen dit intensiever. Toch zijn de huidige maatregelen om mantelzorgers te ondersteunen, zoals respijtzorg (tijdelijke overname van zorgtaken), niet altijd geschikt voor deze groep. Dit leidt tot extra belasting voor mantelzorgers, vooral bij oudere migranten.

Oplossing

Mantelzorg is een waardevolle vorm van zorg waarbij familieleden en naasten de zorgtaken op zich nemen voor iemand die hulp nodig heeft. Dit kan variëren van dagelijkse activiteiten tot intensieve zorg. In Nederland zijn er miljoenen mantelzorgers die zich met toewijding inzetten voor hun dierbaren. Echter, mantelzorgers staan steeds meer onder druk, vooral sinds de uitbraak van de coronacrisis. Uit recent onderzoek blijkt dat één op de zeven mantelzorgers zich (zwaar) overbelast voelt, terwijl dit in 2011 slechts één op de tien was.

Deze toenemende druk wordt nog verder versterkt door de vergrijzing en het groeiende tekort aan zorgpersoneel.

Het probleem is echter niet gelijk verdeeld. Mensen met een migratieachtergrond beginnen vaak op jongere leeftijd met mantelzorg en verlenen deze zorg intensiever. Toch blijken de huidige ondersteuningsmaatregelen, zoals respijtzorg, niet altijd goed aan te sluiten bij de behoeften van deze groep mantelzorgers. Dit leidt tot extra belasting, met name bij oudere migranten.

Ik leg in 3 kernoplossingen hieronder uit om de problemen met mantelzorg aan te pakken:

1.   Compensatie voor intensieve mantelzorg:

Het eerste voorstel is om mantelzorgers te compenseren op basis van de intensiteit en duur van hun zorgtaken. Dit betekent dat hoe langer en intensiever iemand mantelzorg verleent, hoe meer compensatie zij ontvangen. Dit kan worden gedaan door middel van een vergoeding of zelfs het opbouwen van een vorm van pensioen voor mantelzorgers. Deze compensatie is eerlijk, omdat mantelzorgers vaak minder kunnen werken om de zorgtaken (die eigenlijk bij de overheid zouden moeten liggen) op zich te nemen.

2.   Duidelijkheid over sleutelpersonen:

Het tweede voorstel richt zich op sleutelpersonen, vrijwilligers die culturele verschillen in de zorg helpen overbruggen. Het is essentieel dat er duidelijke richtlijnen worden opgesteld door gemeenten waarin de taken, rollen en contracten van sleutelpersonen worden gedefinieerd. Dit voorkomt dat sleutelpersonen het werk van onafhankelijke cliëntondersteuners vervullen en zorgt voor helderheid over hun bijdrage aan de zorg.

3.   Inclusieve respijtzorg:

Het derde voorstel betreft respijtzorg, wat mantelzorgers tijdelijk ontlast zodat ze tijd hebben voor werk, studie, gezin en ontspanning. Het is van belang dat respijtzorg beter aansluit bij de diverse behoeften van verschillende groepen mantelzorgers. Dit kan voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken. Vooral bij oudere migranten, die vaak meer zorgtaken op zich nemen, is dit van groot belang.

Door deze oplossingen te implementeren, kunnen we de druk op mantelzorgers verlichten en ervoor zorgen dat mantelzorg beter wordt afgestemd op de behoeften van verschillende groepen mensen. Zo kunnen mantelzorgers hun waardevolle werk blijven verrichten zonder overbelast te raken. Het is een stap in de richting van een evenwichtiger en ondersteunender zorgsysteem voor iedereen.